Bu ülkede öyle bir meslek grubu var ki, haklarının yeterince savunulmadığını düşünüyorum.
Muhtarlarımız!
Evet, yanlış okumadınız. Bence muhtarlarımızın hakları yeniliyor!
Düşünsenize, koskoca bir mahalleden sorumlusunuz. Sabah belediyede mesaiye gidiyorsunuz, akşam eve dönüyorsunuz. Yemek, aile, alışveriş derken gün bitiyor.
Peki muhtarlığa kim bakacak?
Canım, ona da bir çözüm bulunmuş!
Bazı muhtarlıklarda cami cemaatinden emekli amcalarımız sağ olsun nöbette. Çay demleniyor, memleket meseleleri konuşuluyor, dünya siyaseti şekilleniyor.
Vatandaş geliyor:
— Muhtar nerede amca?
— İşte evladım.
— Ne zaman gelir?
— Vallahi dün de gelmedi, yarın bir uğra!
Muhtar yok ama muhtarlık açık. Hizmet olmasa da çayımız sıcak!
Şimdi gelelim asıl haksızlığa…
Bence her muhtarımıza bir makam aracı verilmeli. Köyde araziye çıkarken dört çeker cip, şehre gelirken makam otomobili kullanılmalı.
Şoför de şart!
Şoförsüz muhtar mı olur Allah aşkına?
Hatta özel kalem müdürü, sekreter ve basın danışmanı da atanmalı.
Vatandaş aradığında sekreter cevap vermeli:
— Muhtarımız şu anda çok önemli bir toplantıda.
— Nerede?
— Kahvehanede, mahalle sakinleriyle stratejik istişare toplantısında!
Bir de muhtarlarımızın ticaret, tarım ve diğer ek gelirlerinden vergi alınmamalı. Belediye gibi başka bir kurumda çalışıyorlarsa maaşlarından da mümkünse bir kuruş kesilmemeli!
Ne de olsa mahalle yönetmek kolay mı?
Hele bir de mahalleye uğramadan yönetmek, başlı başına bir yetenek!
Şaka bir yana, biraz da hesap yapalım.
Türkiye’de yaklaşık 50 bin 400 muhtar bulunuyor.
2026 yılı için aylık muhtar ödeneğini yaklaşık 28 bin 75 TL kabul edersek yalnızca maaş niteliğindeki ödeneklerin yıllık toplamı 17 milyar TL’ye yaklaşıyor.
Buna sosyal güvenlik maliyetini de ekleyelim. Her muhtar için aylık yaklaşık 11 bin 808 TL prim ödendiğini varsaydığımızda toplam yıllık rakam 24 milyar TL’yi buluyor!
Bu, bütün muhtarların aynı prim koşullarında olduğu varsayımıyla yapılmış yaklaşık bir hesap. Gerçek maliyet farklı olabilir.
Üstelik elektrik, su, doğalgaz, internet, muhtarlık binaları ve diğer giderler hariç!
Ben hesap makinesini kapattım.
Çünkü biraz daha hesap yaparsam muhtarlığa adaylığımı koyacağım!
Şimdi soruyorum:
Eskiden ikametgâh için muhtara giderdik. Nüfus kayıt örneği için kapısını çalardık.
Bugün?
e-Devlet’e giriyoruz, iki tuşa basıyoruz, belge elimizde!
Allah aşkına, e-Devlet’in yapamadığı, muhtarın mutlaka yapması gereken kaç işlem kaldı?
Elbette köylerde ve bazı mahallelerde vatandaşın derdine koşan, gece gündüz çalışan muhtarlarımız var. Onların hakkını teslim edelim.
Ama şehir merkezlerinde muhtarlık sisteminin bugünkü haliyle ne kadar gerekli olduğunu da konuşalım.
Bir de şu muhtarlık seçimleri yok mu!
Bazı mahallelerde öyle bir seçim yarışı yaşanıyor ki sanırsınız mahallenin muhtarı değil, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri seçiliyor!
Afişler, konvoylar, vaatler, tartışmalar…
Kimi zaman kavgalar!
İnsan ister istemez merak ediyor:
Arkadaş, bu kadar büyük aşk yalnızca mahalleye hizmet aşkı mı?
Bence kamu görevi üstlenen herkesin görev öncesi ve sonrası mal varlığı şeffaf biçimde denetlenebilmeli.
Özellikle köylerde arazi, mera ve taşınmazlarla ilgili işlemlerde denetim şart. Elbette muhtarların tapu dağıtma veya arazi sahiplendirme yetkisi yok; ama yerel ilişkilerin kamu yararına uygun yürütülmesi de önemli.
Gelelim meselenin en acı tarafına…
Bir tarafta yıllarca çalışmış, prim ödemiş, bugün pazarda domatesin tanesini hesaplayan emeklimiz…
Diğer tarafta milyarlarca liralık yıllık kamu maliyeti bulunan bir sistem…
Emeklimiz torununa harçlık verirken iki kere düşünüyor.
Biz ise hâlâ muhtarlıkların bugünkü yapısıyla devam edip etmemesi gerektiğini yeterince tartışmıyoruz.
Ben muhtarlarımızın kazancına karşı değilim. Ben vatandaşın ödediği vergilerin karşılığını sorguluyorum.
Bence gelecek yerel seçimlerden sonra muhtarlık kurumu ciddi biçimde yeniden değerlendirilmeli. İhtiyaç duyulan yerde güçlendirilmeli, gereksiz bürokrasi oluşturan yerde sadeleştirilmeli.
Ama sakın yanlış anlamayın!
Ben hâlâ muhtarlarımızın haklarının artırılmasından yanayım.
Makam aracı verilsin, şoför verilsin, sekreter verilsin, özel kalem müdürü verilsin…
Hatta muhtarlığın önüne kırmızı halı serilsin!
Yeter ki emeklimiz pazarda üçüncü domatesi alıp alamayacağını hesaplamaya devam etsin!
Muhtarlarımızın hakları yenilmesin elbette…
Ama milletin hakkı da muhtarlıkta demlenen çayın yanında çerez olmasın!
Mecit BAYTON
